100 yaşını geçen insanların 8 sırrı
Birçok ülkede yaşam süresi uzarken uzmanlar, 100 yıldan uzun yaşayanların sahip olduğu 8 özelliği sıraladı.
![100 yaşını geçen insanların 8 sırrı](https://bodrumhaber.com.tr/wp-content/uploads/2024/02/100-yasini-gecen-insanlarin-8-sirri-MwQKPEju-1024x576.jpg)
Dünyada yaşam süresi giderek uzuyor. 1990’da 100 yaş üstünde 92 bin kişi vardı, 2021’deyse bu sayı 621 bini buldu.
BBC’nin haberine göre, 100 yaşını geçenleri yıllardır gözlemleyen İspanya’daki Madrid Üniversitesi’nden akademisyen Maria Dolores Merino, uzun yaşayanların ortak özelliklerini sekiz kategoride topladı.
1. Zindelik ve yaşama gücü
100 yaşını geçenlerde görülen en karakteristik özelliklerden biri, zindelik. Canlı ve enerjik hissetmeye yönelik istek, önemli bir psikolojik etken.
Araştırmacı Maria Dolores Merino, “Görüşme yaptığımız 100 yaşını geçen kişiler, hayata devam etmek için net bir arzuya sahipti. Onlarla konuştuğunuzda, 100 yaşını devirdiklerini asla tahmin etmezsiniz. Genel olarak çok daha genç birinin kişiliğini sergiliyorlar” diyor.
ABD’deki Boston kentinde, 100 yaşın üzerindekileri inceleyen bir projenin yürütücüsü Stacy Andersen’in gözlemi de bu yönde: “Bu kişilerin çoğunluğu, yaşamaktan keyif aldıklarını söylüyor. Bu muhteşem bir şey.”
2. Etkileşim isteği
Çalışmalar, 100 yaşını geçen kişilerin genellikle sosyalleşmeye istekli olduğunu ortaya koyuyor. Maria Dolores Merino, “Aileleri ya da arkadaşlarıyla yakın ilişkilere sahip oluyorlar. Ellerinden geldiğince başkalarına yardımcı oluyorlar ve sevildiklerini hissediyorlar, ki bu çok önemli” diyor.
Andersen de yaptığı çalışmada, 100 yaş üstündekilerin “dışa dönük” ve yeni insanlarla tanışmaya açık olduğunu gözlemlemiş: “Maalesef 100 yaşında olmanın bir olumsuz özelliği, birçok tanıdığınızın artık dünyada olmaması. Yeni insanlarla tanışmaya açık olmak bu nedenle oldukça kritik.”
3. Özveri ve amaç edinmek
100 yaşını geçenlerde görülen diğer bir ortak özellik, özveri. Merino, “Genellikle sorumluluk sahibi ve çalışkan insanlar. Hedeflerine ulaşmak için azmediyorlar” diyor.
Andersen de 100 yaşını aşan kişilerin çocuklarını incelemiş ve genelde ailelerinin izinden gittiklerini gözlemlemiş.
“Uzun ömürlülükle hayatta amaçlar belirlemek arasında bir ilişki var. Bu kişilerin ulaşmak istedikleri amaçları oluyor. Her günün bir amacı var.”
4. Dayanıklılık
Dayanıklılık ve zorluklarla baş etme gücü, uzun yaşamın “sırları” arasında öne çıkıyor. Zorluklar karşısında dayanıklı olmak ve onlardan deneyim elde etmek, uzun yaşamla doğrudan ilişkili olabilir.
Merino, “Bu çok önemli çünkü sıkıntılarla yüzleşip devam etmenizi sağlıyor. Bunların psikolojik olarak zarar vermesinin önüne geçiyor” diyor.
Bu elbette bu kişilerin üzülmedikleri anlamına gelmiyor. Ancak güçlüklerle yüzleşip “yola devam etmek” önemli bir ortak nokta.
5. Yaşamın kontrolünü elde tutmak
Bir diğer psikolojik ortak nokta, 100 yaşını geçenlerin genelde kendi kararlarını almaları ve yaşamlarında kontrol sahibi olmaları.
“Genelde bağımsızlar ve hayatlarını kendi istedikleri doğrultuda yönlendirebilmişler” diyor Merino.
6. Entelektüel motivasyon
Aktif bir beyne sahip olmak, merak, öğrenme isteği ve kendi kendini eğitmek… Bunlar da 100 yaşını geçenlerde araştırmacıların gözlemlediği özellikler.
Araştırmalarda yer alan kişiler, dünyada neler olup bittiğine ilgi duyuyor ve kendileri için yeni bir şeyler öğrenmeye meraklılar. Merino, “Çoğunluğu, hangi sosyal sınıftan olduklarından bağımsız olarak, iyi birer kitap okuru ve kendi kitaplıkları var” diye anlatıyor.
7. Olumlu olmak
Andersen’e göre 100 yaşını devirenler bariz şekilde daha pozitif bir bakışa sahip: “100 yaşını geçmiş bir kişiden ‘Keşke hayatta olmasaydım’ lafını neredeyse hiç duymuyorsunuz. Ama 40 yaşındakilere ‘100 yaşını görmek ister misin?’ diye sorsanız çoğu ‘Hayır’ diyecektir.”
Uzun yaşayanların dünyada neler olup bittiğine ilgileri genelde yüksek oluyor.
8. Kavrayış ve idrak
Son olarak, uzun yaşayanlarda gözlemlenen ortak özelliklerden bir diğeri, kavrayış gücü. Merino’ya göre, bu kişilerde düşünme, gerekçelendirme, sorun çözme gibi bilişsel yetenekler öne çıkıyor.
“Örneğin kendi kendilerine öğrenen kişiler olmaları, özel olarak eğitim almadıkları meselelerden bile korkmamaları, öğrenmeyi sevmeleri ve meraklı olmaları dikkat çekiyor. İyi hafızaları var, hızlı öğreniyorlar.”